Wat eten knaagdieren?

Onderstaand vindt u informatie de voeding van de verschillende knaagdieren en wat u het beste wel en niet kunt geven om uw diertje een goed en gezond leventje te geven.

• Cavia

• Hamster (volgt nog)

• Konijn

• Rat (volgt nog)

Welke voeding is belangrijk voor uw Cavia

Cavia's zijn weliswaar knaagdieren, maar zij kunnen niet van 'van alles en nog wat' leven zoals ratten, muizen en woestijnratjes dat doen. Wat dieet betreft komen zij vrijwel overeen met konijnen, met enkele belangrijke verschillen. U moet in ieder geval nooit plotseling het dieet van een cavia veranderen, ook al is het huidige dieet nog zo ongezond. Langzaam wennen is ons advies; zo zult u weinig problemen zien met diarree. Bovendien zijn cavia's gewoontediertjes: ze waarderen een snelle verandering in hun routine niet echt.

Hoofdbestanddeel van hun dieet zou hooi van goede kwaliteit moeten zijn, liefst timotei hooi. Grashooi is een goed alternatief, en als dat er niet is, is alfalfa hooi ook te gebruiken. Pellets voor cavia's bestaan al grotendeels uit alfalfa hooi, dus meer is eigenlijk niet nodig.

Daarnaast moet een gepelleteerd voer voor cavia's worden gegeven, dat echt alleen voor cavia's bedoeld is. Mijd pellets die voor konijnen bedoeld zijn, en mijd gemengd cavia voer waar allerlei zaadjes in zitten. Let op de productie datum van het voer: als het meer dan 90 dagen oud is, is het gehalte aan vitamine C niet meer zoals aangegeven op de verpakking. Zelfs onder ideale bewaaromstandigheden is de hoeveelheid vitamine C onvoldoende geworden voor de dagelijkse behoefte van uw cavia. Het vergaat snel door invloed van licht, vocht en (hoge) temperaturen. De uiterste houdbaarheids datum is met nadruk geen betrouwbare graadmeter! Ga er voor de zekerheid vanuit dat het gekochte voer geen vitamine C bevat.

Verse, donkergroene bladgroenten, sommige vruchten en rode en groene paprika's moeten hieraan worden toegevoegd. Boerenkool, peterselie, spinazie, bietenloof, broccoli, kiwi en tomaten bevatten een hoog gehalte aan vitamine C. Groenten en fruit zijn de enige echt betrouwbare bronnen van vitamine C voor uw cavia, tenzij u uw cavia elke dag een tabletje vitamine C kunt ingeven... deze mogen echter ook niet te oud zijn, en niet alle cavia's vinden ze lekker. Vitamine C in het drinkwater vergaat nog veel sneller. Veel cavia's drinken minder als ze de smaak niet lekker vinden, en krijgen dan toch te weinig vitamine C binnen. Een ander probleem is dat drinkwaterfles een donkere kleur moet hebben en niet op een te lichte plaats mag staan, en echt elke dag ververst moet worden. Bij jonge en drachtige cavia's kunnen klinische problemen door een vitamine C tekort al na twee weken ontstaan!

Hoeveel?

Hooi moet gewoon de hele dag beschikbaar blijven.

Pellets kunnen 1 a 2 x daags beschikbaar worden gesteld, maar niet meer dan 35 gram per dag voor een gemiddelde cavia.

Een cavia van 1 kg heeft minimaal 10 tot 30 mg per dag aan vitamine C nodig, waarbij drachtige zeugjes het meest nodig hebben. In 120 tot 240 ml (grof gesneden) verse donkergroene bladgroenten zit voldoende vitamine C voor uw cavia voor een dag. (Nb.: het gebruik van een maatbeker is hierbij noodzakelijk).

Als u vitamine C aan het drinkwater wilt toevoegen, moet u dat doen in een concentratie van 1 gram per liter drinkwater. Dat betekent dat er in een drinkfles van 250 ml tot 5 tabletten vitamine C van 50 mg elk opgelost moeten worden per dag. Als u ook wat groenten en fruit elke dag vers aanbiedt, zijn 1 a 2 tabletten per fles van 250 ml voldoende.

Waarom?

Uitgebalanceerde voeding is belangrijk voor een cavia om de volgende problemen te voorkomen:

• Tekort aan vitamine C oftewel "scheurbuik". Veel problemen bij cavia's kunnen worden toegeschreven aan een tekort aan vitamine C. Vitamine C is essentieel voor de kwaliteit van hun vaatstelsel, gewrichten, tandvlees en verankering van tanden en kiezen. Als er iets mis is met deze lichaamsonderdelen, gaat het in meerdere opzichten niet goed met uw cavia. Een dorre vacht, slecht helende wonden, diarree, tandenknarsen, slechte eetlust, slechte afweer, kreupelheden enzovoorts, enzovoorts zijn voor u merkbare gevolgen.

• Te weinig en/of verkeerde slijtage van hun tanden en kiezen. De tanden en kiezen van cavia's groeien continu, en moeten daarom continu slijten om niet te lang te worden. Als uw cavia niet de hele dag aan ruwvoer kan knabbelen, maar snel verzadigd raakt door vette zaadjes en ander snoepgoed, worden zijn of haar kiezen gewoon te lang om goed te kunnen kauwen.

• Blaasgruis, wat kan leiden tot blaasontstekingen en, erger nog, blaasstenen.

• Spijsverterings problemen, waarbij u net als bij het konijn voornamelijk moet denken aan diarree. Indien u veel zaadjes aan uw cavia te eten geeft, worden zijn of haar darmen 'lui'. Als u dan af en toe wat groenvoer geeft, is dit zo anders dat de darmen van uw cavia hyperactief worden, de darmflora uit balans raakt en diarree het resultaat is. Meestal is dit met een week weer genormaliseerd, maar het is dan ook een week lang geen pretje geweest voor u of uw cavia.

• Vetzucht. Cavia's zijn herkauwers, en produceren net als konijnen caecotrofen, een soort 'ontlasting' waar veel voedingsstoffen nog in zitten, die vervolgens direct uit de anus opgegeten moeten worden. Zijn ze te dik, dan lukt dit niet en kunnen ze voedingsstoffen tekort komen.

Wat moet u absoluut mijden?

• Voer voor cavia's waar zaadjes in zitten. Cavia's vinden deze zo lekker, dat ze de noodzakelijke pellets zullen negeren. Al die zaadjes bevatten teveel vetten, waardoor uw cavia te dik kan worden. Bovendien zitten er vaak zonnebloempitten in de mengsels, welke levensgevaarlijk voor een gulzige cavia kunnen zijn. Ze kunnen namelijk stikken in de omhulsels van de zaden. Soms zien we ook dat fragmenten van de zaadhulsels tussen de kiezen of op andere plaatsen in de mond of keel vast komen te zitten, met als gevolg dat ze niet meer willen eten. Ze moeten daarom dus ook nooit ongepelde pinda's voorgeschoteld krijgen.

• Voer geen konijnenpellets aan uw cavia, ook al zegt de eigenaar van de dierenwinkel dat het wel kan! Vaak zit er teveel vitamine D in, wat toxisch kan zijn voor uw cavia.

• Ongepelde noten en zaden

• Rabarber (giftig)

• Rauwe bonen (giftig)

• Groene delen van aardappelen (giftig)

• IJsbergsla (veel nitraten, weinig vezel en weinig voedingsstoffen)

• Ongewassen groenvoer uit de tuin (paardebloemen, bijvoorbeeld). Het groen zelf kan geen kwaad, maar het kan besmet zijn geraakt door ontlasting van bv. vogels, katten en honden. Was het eerst grondig voordat u het aan uw cavia aanbiedt!

Laat tenslotte het aangeboden groente en fruit niet te lang in de kooi liggen. Het vergaat, of kan gaan gisten (fruit). Uw cavia kan er darmstoornissen van krijgen.

©2003 Drs. E.E.D. Winius

Terug naar de top

Gezonde voeding voor uw konijn

Konijnen horen een slank en gespierd lichaam te hebben. Je moet de ribben kunnen voelen zonder dat daar een dikke laag vet over zit. De wam(de grote huidplooi onder de kin) van een voedster mag niet zo groot zijn dat hij in de weg zit bij het wassen of eten. De heupbeenderen of ruggengraat mogen niet uitsteken want dan is het dier te mager. De meeste konijnen zijn helaas te zwaar omdat ze te veel of te calorie rijk voedsel krijgen, verder speelt ook te weinig lichaamsbeweging een rol.

Bijna alle voedingsstoffen die konijnen nodig hebben halen ze uit hooi, groenvoer en blindedarm keutels. De meeste huiskonijnen krijgen te veel kant-en-klaar droogvoer en te weinig hooi en groenvoer, dit kan overgewicht en gebit- en gezondheidsproblemen geven.

Droogvoer is calorierijk, bij veel huiskonijnen zorgt dit al snel voor zwaarlijvigheid. Uit gemengd droogvoer pikt een konijn graag alleen de lekkere dingen en laat de groene korrels, die juist essentiële voedingsstoffen bevatten, liggen. Daardoor kunnen op den duur allerlei kwalen ontstaan.

Deze tekorten en het tekort aan vezels kunnen op den duur zorgen voor gezondheidsproblemen als: haarballen, diarree, een te traag werkend darmstelsel, en aandoeningen van de urinewegen.

Een gezond dieet bestaat uit onbeperkt hooi, weinig droogvoer, voldoende groenvoer af en toe fruit.

Hooi

Een konijn moet onbeperkt, dag en nacht, over hooi kunnen beschikken. Geef het liefst 2 maal per dag een verse pluk. Hooi mag niet oud of muf zijn, het moet geurig, fris en stofvrij zijn. NB hooi niet verwarren met stro (hooi=groen, dunne sprieten stro=geel, dikke platte sprieten) Een konijn dat minder of weinig hooi eet krijgt dus teveel droogvoer of groenvoer!, hooi is het belangrijkste onderdeel van gezonde konijnenvoeding en moet altijd goed gegeten worden!!

Droogvoer

Een volwassen konijn(vanaf 7 maanden) mag niet meer dan 25 gram droogvoer per kilogram lichaamsgewicht per dag hebben, verdeeld over 's morgens en 's avonds.

Dit lijkt weinig maar het is meer dan voldoende voor een huiskonijn. Op deze manier zal een konijn dat gemengd voer eet niet slechts de lekkere dingen eruit eten maar alles opeten. Ook kun je een konijn wennen aan het zogenaamde gepelleteerde voer, dit zijn alleen maar groene korrels zodat het konijn niet kieskeurig kan zijn, en het veel makkelijker is om te hoeveelheid die het konijn eet te controleren. Het is belangrijk dat het konijn niet meer droogvoeding krijgt dan wat hierboven is aangegeven zodat hij daarbij nog voldoende hooi zal eten.

Groenvoer

De aanbevolen hoeveelheid groenvoer is 50-100 gram per kilogram lichaamsgewicht per dag.

Ieder konijn kan probleemloos aan groenvoer gewend worden. Begin altijd met een zeer kleine hoeveelheid, gaat dat goed dan kan dagelijks meer en gevarieerd gegeven worden. Plotseling teveel of verandering van voeding kan diarree veroorzaken. Ook is het verstandig een jong konijn wat geen groenvoer gewend is eerst een week alleen hooi te geven zodat de darmbeweging goed gestimuleerd wordt. Het beste is om een konijn zo gevarieerd mogelijk groenvoer aan te bieden, van veel soorten groente een kleine hoeveelheid dagelijks.

Gras

Gras is goede konijnen voeding. Maar ook hieraan moet een konijn wennen, rustig opbouwen dus.

Gras mag niet vervuild zijn door andere dieren of bespoten zijn. Met de grasmaaier gemaaid gras mag niet gegeven worden, dit gras broeit en geeft gasvorming in de maag. Ook is het eerste jonge gras in het voorjaar te eiwitrijk en kan voor darm problemen zorgen, beter is het dit gras een of tweemaal te maaien voordat het konijn dit gras eet. Een konijn mag dus zelf gras grazen of geplukt gras eten.

Fruit

Een konijn kan praktisch al het fruit eten. U kunt zelf testen wat hij lekker vindt. Fruit heeft een hoog suikergehalte waardoor gasvorming of diarree kan ontstaan en mag daarom maar met mate gegeven worden, een schijfje appel of peer, plakje banaan of bv een aardbei is voldoende. Fruit moet evenals groente rustig opgebouwd worden om problemen te voorkomen.

Geschikte groente en fruit lijst:

• Andijvie

• Wortel en wortelloof

• Lof

• Broccoli (blad en roosjes, niet de stronken)

• Boerenkool (blad, niet de stronken)

• Paksoi

• Peterselie

• Selderij

• Basilicum

• Waterkers

• Paardebloem

• Weegbree

• Wilgentakjes

• Appel

• Peer

• Kiwi

• Perzik

• Kers

• Bessen

• Banaan

• Meloen

• Aardbei

• Ananas

Terug naar de top